Phùng Quán: “Yêu ai yêu trọn tấm lòng, ghét ai ghét cả tông chi họ hàng”. Phùng Quán là một trong những cây bút cá tính và khí phách nhất văn học Việt Nam hiện đại. Nổi danh với chất văn “ngang tàng” nhưng đậm tình người, ông đã để lại di sản vô giá, đặc biệt là tuyệt tác Tuổi Thơ Dữ Dội, ghi dấu ấn sâu đậm trong lòng độc giả nhiều thế hệ.
|
|
|
Tiểu sử nhà văn Phùng Quán: Từ cậu bé xứ Huế đến người lính cầm bút
Thời niên thiếu và những năm tháng đầu đời tại Thừa Thiên Huế
Phùng Quán sinh năm 1932 tại xã Thủy Dương, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế. Ông sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống yêu nước, điều này đã ảnh hưởng sâu sắc đến tư tưởng và phong cách sáng tác của ông sau này. Vùng đất Cố đô trầm mặc nhưng kiên cường đã nuôi dưỡng tâm hồn nhạy cảm của Phùng Quán, tạo nên chất liệu văn chương vừa lãng mạn, vừa hào hùng.
Ngay từ nhỏ, Phùng Quán đã bộc lộ tính cách mạnh mẽ, bộc trực và giàu tình cảm. Những ký ức về quê hương, về những con người xứ Huế chân chất đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận trong các tác phẩm của ông, đặc biệt là khi ông khắc họa hình ảnh những chiến sĩ nhỏ tuổi trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
Con đường đến với cách mạng và bước ngoặt trở thành nhà văn – chiến sĩ
Năm 1945, khi mới 13 tuổi, Phùng Quán đã tham gia Vệ quốc đoàn, trở thành một chiến sĩ trinh sát trẻ tuổi (Vệ út). Cuộc đời binh nghiệp sớm đã tôi luyện cho ông bản lĩnh kiên cường và vốn sống thực tế phong phú. Đây chính là giai đoạn ông tích lũy những tư liệu sống động nhất để sau này thai nghén nên những tác phẩm để đời.
Sự nghiệp văn chương của ông thực sự bắt đầu khi ông chuyển sang làm việc tại cơ quan văn nghệ quân đội. Với tư cách là một nhà văn quân đội, Phùng Quán đã viết bằng cả máu và nước mắt của mình, phản ánh chân thực cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại.
Sự nghiệp văn chương đầy thăng trầm và các tác phẩm để đời
Giai đoạn Nhân văn Giai phẩm và những năm tháng gian truân
Cuộc đời văn nghiệp của Phùng Quán không trải đầy hoa hồng. Ông là một trong những nhân vật tiêu biểu liên quan đến phong trào Nhân văn Giai phẩm. Với bài thơ “Lời mẹ dặn”, ông đã thể hiện quan điểm nghệ thuật và thái độ sống trung thực đến tận cùng: “Yêu ai cứ bảo là yêu / Ghét ai cứ bảo là ghét / Dù ai ngon ngọt nuông chiều / Cũng không nói yêu thành ghét”.
Chính sự bộc trực này đã khiến ông phải trải qua một giai đoạn dài đầy sóng gió và gian truân, phải “cá trộm văn chui” để mưu sinh và nuôi dưỡng đam mê. Tuy nhiên, trong hoàn cảnh khắc nghiệt đó, ngòi bút của Phùng Quán vẫn không hề bị bẻ gãy, mà ngược lại càng trở nên sắc sảo và thấm đẫm tình đời hơn.
Những tác phẩm nổi bật làm nên tên tuổi Phùng Quán
Nhắc đến sách Phùng Quán, độc giả không thể bỏ qua hai tác phẩm đình đám nhất là Vượt Côn Đảo và Tuổi Thơ Dữ Dội. Nếu như Vượt Côn Đảo là tác phẩm đầu tay đưa tên tuổi ông vụt sáng, thì Tuổi Thơ Dữ Dội lại là kiệt tác cuối đời, kết tinh toàn bộ tài năng và tâm huyết của ông dành cho thế hệ trẻ Việt Nam.
| Tên tác phẩm | Thời gian sáng tác | Tóm tắt về tác phẩm | Đặc điểm nổi bật | Link sách |
|---|---|---|---|---|
| Vượt Côn Đảo | 1955 | Tiểu thuyết kể về cuộc vượt ngục phi thường của những người tù cộng sản tại nhà tù Côn Đảo. Tác phẩm tái hiện sự tàn bạo của chế độ thực dân và ý chí sắt đá của người chiến sĩ cách mạng. | Lối văn hào hùng, giàu tính điện ảnh và tư liệu lịch sử chân thực. | Xem tại đây |
| Tuổi Thơ Dữ Dội | 1988 | Câu chuyện về Đội thiếu niên trinh sát của trung đoàn Trần Cao Vân. Những Lượm, Mừng, Quỳnh Sơn Ca… hiện lên sống động, hồn nhiên nhưng vô cùng dũng cảm trong khói lửa chiến tranh. | Được ví như “Những người khốn khổ” của Việt Nam dành cho thiếu nhi. Cảm động, bi tráng và nhân văn. | Xem tại đây |
| Trăng Hoàng Cung | 1993 | Tập “khởi thảo tiểu thuyết” viết về những năm tháng ấu thơ và ký ức của tác giả về Huế, đan xen giữa thực và mộng, lịch sử và huyền thoại. | Văn phong đậm chất Huế, lãng mạn và đầy hoài niệm. | Xem tại đây |
Câu hỏi liên quan đến tác giả Phùng Quán
Tác phẩm nổi tiếng nhất của Phùng Quán là gì?
Tác phẩm nổi tiếng nhất và có sức ảnh hưởng lớn nhất của ông chắc chắn là tiểu thuyết Tuổi Thơ Dữ Dội. Cuốn sách đã lấy đi nước mắt của hàng triệu độc giả và được xem là một trong những cuốn sách văn học thiếu nhi hay nhất của Việt Nam thế kỷ 20. Bạn có thể xem thêm bài Review sách Tuổi Thơ Dữ Dội chi tiết tại Hieusachminds.
Cuộc đời Phùng Quán có những dấu mốc quan trọng nào?
Cuộc đời ông có ba dấu mốc lớn: Tham gia Vệ quốc đoàn năm 13 tuổi; Thành danh rực rỡ với tiểu thuyết Vượt Côn Đảo; Giai đoạn thăng trầm sau sự kiện Nhân văn Giai phẩm và sự trở lại vinh quang với Tuổi Thơ Dữ Dội vào cuối đời. Ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2007.
Xem thêm:
- Thạch Lam – Tiểu sử, tác phẩm và sự nghiệp sáng tác
- Higashino Keigo (1985) – Nhà văn trinh thám hàng đầu Nhật Bản
- Nam Cao – Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác
Phùng Quán đã sống một cuộc đời “trọn tấm lòng” với văn chương và với cuộc đời. Dù trải qua bao thăng trầm, di sản ông để lại vẫn là ngọn lửa ấm áp, truyền cảm hứng về lòng dũng cảm và tình yêu nước cho các thế hệ sau. Những trang sách của Phùng Quán sẽ mãi là hành trang quý giá trong tủ sách của mỗi gia đình Việt. Theo dõi chuyên mục tác giả – tác phẩm của Minds để tìm hiểu thêm nhiều tác phẩm khác nhé!
